Nieuws 2011

Maandoverzicht januari 2012

In januari zijn 52 walvisachtigen gemeld, waarvan 49 bruinvissen. Dit is wederom een bijzonder hoog aantal: gemiddeld over 2005-2011 ligt het januarigemiddelde op 26, met 39 in 2010 als hoogste en 8 in 2008 als laagste. Het is opnieuw verleidelijk een en ander toe te schrijven aan de aanlandige wind, want er strandden nagenoeg dagelijks dieren tot de wind omsloeg naar oost op de 25e en de aantallen uitdoofden. Dit keer waren de aantallen op de Hollandse kust erg hoog in vergelijking tot elders: Deltagebied 13 (waarvan 1 bij Saeftinge), Hollandse vastelandskust 24 en Wadden 16 (Texel 4, Vlieland 1, Terschelling 5, Ameland 1, Engelsmanplaat 1, Schiermonnikoog 2 en Delfzijl 1). Opvallend was het aantal grote exemplaren. Het gemiddelde over het totaal berekend was 126 cm (n=30), maar hieronder waren drie kleintjes (<100 cm). Zonder deze drie was de gemiddelde lengte 130 cm, waarbij er acht waren van meer dan 150 cm. In andere jaren ligt dit beduidend lager, met uitzondering van 2007, toen de gemiddelde lengte hetzelfde was (131 cm). Maar liefst 5 bruinvissen strandden levend, maar hiervan overleden er 3 al spoedig.

Er zijn drie andere walvissen gemeld: het spectaculairst was de jonge gewone vinvis, die op 15 januari te Vlissingen strandde. Het was al de 31e gewone vinvis voor ons land. De vorige waren in 2011, 2006, 2004 (twee), 2001, 1998 en ..... 1956. Die van 1998 strandde te Egmond, de rest is ten zuiden daarvan gevonden. De andere vondsten in januari betroffen een witsnuitdolfijn op de 3e, tussen Dishoek en Zoutelande, en een losse onderkaak bij Zandvoort op de eerste. Determinatie van dit exemplaar is nog niet zeker, maar het betreft vrijwel zeker een witsnuitdolfijn of een tuimelaar.

Bruinvisbeschermingsplan online beschikbaar

Er is de afgelopen decennia veel veranderd in de Noordzee. Zo is er een verschuiving opgetreden in de verspreiding van de bruinvis, waarbij het zwaartepunt steeds verder zuidelijk is komen te liggen. Omdat de Noordzee ruim 30% van de wereldpopulatie herbergt, en in Nederland daarvan ten minste 20% rondzwemt (ten minste 10% van de wereldpopulatie), was het tijd voor een nieuw beschermingsplan. Dat is in november overhandigd aan staatssecretaris Bleker, die verantwoordelijk is voor de bescherming van de bruinvis in Nederland. Het beschermingsplan, geschreven door Kees Camphuysen en Marije Siemensma, is gratis te downloaden van de site van de rijksoverheid.

Maandoverzicht december 2011

Was het aantal van november weer gezakt ten opzichte van voorgaande periode, in december was het opnieuw hoger dan ooit in deze maand: tot nog toe zijn er maar liefst 55 strandingen gemeld, maar het noorden van het land is nog onvolledig. Tot heden waren 2009 met 41 en 2008 met 37 de toppers, maar dat is nu dus ruimschoots overschreden. Het gemiddelde over de decembermaanden in 2005-2010 ligt op 25, met als uitschieters naar beneden 2007 met slechts 6 en 2010 met 14.

De vondsten waren als volgt over de kust verdeeld: Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden 12, vastelandskust van Zuid- en Noord-Holland 11 en de Waddenzee maar liefst 32. Uit het Waddengebied zijn er 6 van Texel, 1 van Vlieland, 9 van Terschelling, 10 van Ameland, 5 van Schiermonnikoog en 1 van de vastelandskust van Friesland. Het aantal meldingen van Texel lijkt niet al te zeer af te wijken van het gebruikelijke beeld, maar die van de eilanden ten oosten daarvan zijn uitzonderlijk. In hoeverre dat samenhangt met telinspanning is onduidelijk, maar een systematische telling van dode vogels over slechts enkele kilometers strand door Jacob de Vries op Terschelling leverde maar liefst vijf bruinviskadavers op, hetgeen doet vermoeden dat grondig afschuimen van de vloed- en stormlijn meer kan opleveren.

Er zijn deze maand twee bruinvissen levend gestrand (Texel en Vlieland). Daarnaast strandde er een levende witsnuitdolfijn, op 4 december bij Den Helder. Deze was flink verzwakt en is op 5 december overleden.

Opmerkelijkste natuurvondst van 2011: penis van dolfijn!

Een dode bruinvis op het strand vinden, dat is al lang niet zo bijzonder meer. Een dolfijn vinden, ja, dat is bijzonder. Het kan echter nog gekker: een penis van een dolfijn vinden! Dat overkwam een inwoner van Terschelling in april 2011. Het Natuurinformatiecentrum (NIC) van Naturalis krijgt voortdurend vragen binnen van mensen die iets bijzonders in de natuur hebben gezien of gevonden. Alice van Duijn van het NIC heeft haar hersens gepijnigd over de merkwaardige Terschellingse vondst (zie de foto onder), maar ze heeft het raadsel gekraakt. Lees er meer over op Natuurinformatie.nl

Jaaroverzicht walvisstrandingen in 2011

Het jaar 2010 is wat aantal walvisstrandingen betreft geëindigd boven de 800 exemplaren. Momenteel komen nog meldingen binnen, maar we proberen zo spoedig mogelijk een jaaroverzicht te maken. Blijf ondertussen gewoon bruinvissen doorgeven via de website of e-mail (guido.keijl@ncbnaturalis.nl).