Zoek strandingen

Aantal strandingen in 2017

    Noordse vinvis

     

    Noordse vinvis (Balaenoptera borealis). Illustratie: Rob van Assen - © ArtBoutique

    Classificatie
    Klasse: Mammalia (zoogdieren)
    Orde: Cetacea (walvissen)
    Onderorde: Mysticeti (baleinwalvissen)
    Familie Balaenopteridae (vinvissen)
    Geslacht: Balaenoptera
    Soort: Balaenoptera borealis (Noordse vinvis)

    Er zijn twee ondersoorten te onderscheiden: Balaenoptera borealis borealis (noordelijk halfrond) en Balaenoptera borealis schlegelii (zuidelijk halfrond). De soorten paren niet met elkaar.

    Namen
    Nederlands: Noordse vinvis
    Engels: sei whale; ook wel: coalfish whale, pollack whale, Rudolphi's rorqual, Rudolphi's whale, sardine whale en Japan finner.
    Frans: rorqual de Rudolphi, baleinoptère de Rudolphi, rorqual boréal en rorqual sei Spaans: rorcual del norte, ballena boba, ballena sei, rorcual boreal, rorcual de Rudolphi en rorcual norteño
    Duits: Seiwal

    Beschrijving
    Net als alle vinvissen heeft de Noordse vinvis een gestroomlijnd lichaam en een brede, platte, U-vormige snuit. De kop en kaken zijn echter smal en licht gebogen. Er loopt een enkele ribbel vanaf het puntje van de snuit tot aan het spuitgat. De rugvin is licht sikkelvormig en lang (25 tot 61cm) en is geplaatst op tweederde van de totale lengte. De Noordse vinvis heeft 38 tot 60 keelgroeven. De bek bevat in totaal 636 tot 680 baleinen die maximaal 78 cm lang zijn.

    Kleur
    Bovenop leigrijs, onderkant lichter gekleurd. Sommige dieren hebben lichtgekleurde vlekken op de flanken. De baleinen zijn zwart, met witgekleurde borstels aan de binnenkant.

    Lengte
    Volwassen dieren zijn 12 tot 16 meter. Vrouwtjes maximaal 20 meter en mannetjes maximaal 17,70 meter; vrouwtjes zijn over het algemeen groter dan mannetjes. De dieren van de zuidelijke ondersoort zijn groter dan hun noordelijke soortgenoten. Pasgeboren dieren zijn 4,40 tot 4,80 meter lang.

    Gewicht
    Volwassen dieren: 20.000 tot 30.000 kilo. Pasgeboren dieren: 650 tot 800 kilo.

    Verspreiding
    Noordse vinvissen zijn te vinden in alle subtropische tot subpolaire oceanen en in alle aangrenzende wateren.

    © 2003 Kustvereniging EUCC, Leiden

    Migratie
    Noordse vinvissen foerageren in subarctische en subantarctische wateren in de zomer en migreren in de winter naar warmere breedtegraden. De noordelijke en zuidelijke ondersoorten paren niet met elkaar.

    Habitat
    Open oceanen en zeeën (dieper dan 100 meter). Noordse vinvissen leven in alle subtropische tot subpolaire wateren. Ze volgen de grenzen van de continentale plateaus in hun zoektocht naar concentraties plankton.

    Voedsel
    Noordse vinvissen voeden zich met vis, inktvis, krill en schaaldieren. Per dag eet een volwassen dier ongeveer 900 kilogram voedsel.

     

    Gedrag en voortplanting

     

    Foeragering
    Noordse vinvissen schuimen de zee in kleine familiegroepen (tot maximaal 50 dieren) af, op zoek naar voedsel. De dieren scheppen met hun bek water op en filteren het voedsel dat zich daarin bevindt met hun baleinen uit.

    Sociaal gedrag
    Gewoonlijk leven Noordse vinvissen in groepen van 3 tot 5 dieren. Grotere groepen (tot duizenden dieren) komen voor in gebieden waar overvloedig voedsel te vinden is en tijdens de migratie.

    Geluid
    Produceert tonen met een lage frequentie.

    Mobiliteit
    Kan tot 300 meter diep duiken en 5 tot 20 minuten onder water blijven; zwemt met een snelheid van 25 km/u (tot maximaal 50 km/u) en is daarmee de snelste onder de grote walvissen. Springt niet en heft de staartvin niet op voor een diepe duik, maar laat zich langzaam zinken.

    Bijzonderheden
    Spuit iedere 40 tot 60 seconden als hij aan de oppervlakte zwemt. Als hij spuit, produceert hij een verticale, vrij grote 'wolk' waterdamp. 

    Volwassenheid
    De volwassen leeftijd wordt waarschijnlijk tussen de 6 en 11 jaar bereikt.

    Voortplantingscapaciteit
    Gewoonlijk baart een vrouwtje elke 2 tot 3 jaar één kalf.

    Voortplantingsperiode
    Draagtijd 10,5 tot 13 maanden; kalveren worden geboren tijdens de wintermaanden en paring vindt ook plaats in de winter (noordelijk halfrond: november tot februari; zuidelijk halfrond: mei tot juli).

    Zoogtijd
    5 tot 9 maanden.

    Levensverwachting
    60 tot 74 jaar (schatting).

    Predatie
    Vanwege zijn omvang heeft hij geen vijanden buiten de mens.

    Competitie
    Er is een overlap met het voedsel van de blauwe en gewone vinvis.

    Bedreigingen
    Walvisvangst was een bedreiging voor de Noordse vinvis, totdat deze in 1978 de status kreeg van beschermde diersoort dankzij de International Whaling Commission (IWC). IJsland bleef echter tot 1988 jacht op deze dieren maken, zogenaamd ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek. Japan kondigde in maart 2002 aan dat zij 50 Noordse vinvissen zou vangen in het noorden van de Pacifische Oceaan voor dezelfde doeleinden. Noorwegen kent sinds 1993 de commerciële walvisvaart, maar jaagt niet op Noordse vinvissen.

    Overige bedreigingen
    Klimaatveranderingen, geluidsoverlast (bijvoorbeeld door schepen en seismische operaties), chemische verontreiniging (bijvoorbeeld door plastic en industrieel afval of olielekkages), aanvaringen met grote schepen en het verstrikt raken in vistuig.

    Bescherming
    CITES appendix I (zuidelijk halfrond) en appendix II (overige populaties).
    Aangewezen als beschermde diersoort door de IUCN (Rode Lijst 2002: bedreigde diersoort).
    Wereldwijde bescherming door IWC sinds 1978.
    EU Habitatrichtlijn, bijlage IV
    Bern Conventie Appendix III
    Bonn (ook bekend als CMS) Conventie Appendix I & II

    Aantallen
    Onbekend, waarschijnlijk 57.000 tot 65.000 individuen.

    Samenstelling: Niko den Hollander, vereniging Kust & Zee