Zoek strandingen

Aantal strandingen in 2017

    Gewone vinvis


    Gewone vinvis (Balaenoptera physalus). Illustratie: Rob van Assen - © ArtBoutique

     

    Classificatie
    Klasse: Mammalia (zoogdieren)
    Orde: Cetacea (walvissen)
    Onderorde: Mysticeti (baleinwalvissen)
    Familie: Balaenopteridae (vinvissen)
    Geslacht: Balaenoptera
    Soort: Balaenoptera physalus (gewone vinvis)

    Namen
    Nederlands: gewone vinvis
    Engels: fin whale
    Frans: rorqual commun
    Spaans: rorcual común
    Duits: Finnwal

    Beschrijving
    De gewone vinvis is groot, lang en gestroomlijnd en heeft een puntige kop. De dieren hebben een gladde huid, zonder verhardingen of zeepokken; asymmetrische kleuren op het hoofd, 50 - 100 keelplooien, 520 - 950 baleinen, waarvan de langste 90 cm is. De naar achteren gerichte rugvin, die tot de oorsprong van de naam leidde, bevindt zich op twee-derde afstand tussen hoofd en staart. De staartvinnen zijn breed en driehoekig.

    Kleur
    Zilvergrijze, donkergrijze of bruinzwarte huid met witte onderzijde, inclusief de onderzijden van de buik- en staartvinnen. Aan de rechterkant zijn de onderlip, mondholte en baleinen wit, terwijl de linkerkant donker is.

    Lengte
    Volwassene dieren: 18 - 22 m lang; mannetjes tot 25 m; vrouwtjes tot 27 m; pasgeborenen 6 - 6,50 m. Vinvissen zijn op de blauwe vinvis na de grootste dieren ter wereld.

    Gewicht
    30-80 ton, vrouwtjes zijn meestal groter dan mannetjes; pasgeborenen: 2000 kg.

    Verspreiding
    Alle oceanen, in diepe wateren. De gewone vinvis is de vaakst waargenomen grote walvis op het noordelijk halfrond. Er zijn drie geografisch geïsoleerde populaties: in de noordelijke Atlantische oceaan, in de noordelijke Stille oceaan, en op het zuidelijk halfrond.

    © 2003 Kustvereniging EUCC, Leiden
     

    Migratie
    Gewone vinvissen migreren in de zomer naar poolstreken om te foerageren. In de winter trekken ze naar warmere wateren om zich voort te planten.

    Habitat
    Gewone vinvissen leven in de diepe oceaan, ver van de kust.

    Voedsel
    Krill, plankton en diverse soorten kleine vissen.

     

    Gedrag en voortplanting

    Foerageren

    Hoewel eten zonder gezelschap veel voorkomt, vindt foerageren meestal plaats in groepen tot 100 individuen. Tijdens het eten draaien de vinvissen zich op hun rechterzijde zodat hun linkerzijde omhoog wijst; in deze positie is de lichtere kleur aan de rechterzijde van de kop minder opvallend voor de prooidieren.

    Sociaal gedrag
    De dieren worden meestal aangetroffen in tweetallen (zoals moeder en kalf) of in kleine groepen tot 10 dieren.

    Geluiden
    Door luidruchtige geluiden te produceren met een lage frequentie (kreunen, trillingen, klikgeluiden en brommen, alsook op het water slaan), kunnen vinvissen over grote afstanden contact met elkaar onderhouden (tot wel 850 km). vinvis.wav (40 Kilobytes)

    Mobiliteit
    Het zijn snelle zwemmers (tot 24 knopen). Men kan ze uit het water zien springen en weer terug zien komen op het water met een grote plons. Ze duiken tot een diepe van 350 meter.

    Bijzonderheden
    Uitademen (blazen) geschiedt een aantal keer met intervallen van 10 tot 20 seconden, voordat de dieren duiken (duiktijd 5-15 minuten, max. 20 minuten); hun ademwolk is dun en omgekeerd kegelvormig en reikt tot ongeveer 6 meter in de lucht.

    Volwassenheid
    Verondersteld wordt dat de dieren op een leeftijd van 6 - 8 jaar volwassen zijn, sommigen menen pas bij 8 - 12 jaar.

    Reproductie
    Kalveren worden in de winter geboren, na 11-12 maanden draagtijd. Reproductie capaciteit: vrouwtjes krijgen elke 2 - 5 jaar één kalf.

    Zoogtijd
    Het kalf blijft 6 - 8 maanden bij de moeder.

    Levensverwachting
    Circa 60 jaar, wellicht zelfs 100 jaar.

    Predatie en competitie
    Gewone vinvissen hebben weinig last van predatie door of competitie van andere zeebewoners.

    Bedreigingen
    Alle bedreigingen komen van de mens. Door hun grote omvang en populatiegrootte (enkele miljoenen) waren zij een aantrekkelijke prooi voor walvisvaarders toen de blauwe vinvis zeldzaam werd. Door de grote schaal van de walvisjacht werd de populatie gedecimeerd. Ondanks dat de commerciële walvisvaart gestopt is, blijven nog steeds de andere bedreigingen door mensen over, zoals geluidsoverlast; chemische verontreiniging; vernietiging van de habitat; verstrikking in visnetten. Verder is er een hernieuwde interesse van verscheidene landen om opnieuw op gewone vinvissen te jagen.

    Bescherming
    Gewone vinvissen worden sinds 1976 internationaal beschermd; commerciële walvisvaart is sinds 1979 verboden, wat door het verbod van IWC werd bevestigd in 1986. Ze staan sinds 1994 ook vermeld op de Red List van de IUCN, geclassificeerd als "bedreigd".
    Bern Conventie Appendix III
    Bonn (ook bekend als CMS) Conventie Appendix I & II
    CITES: Appendix I

    Aantallen
    Geschat op 60.000 tot 90.000 individuen.

    Samenstelling: Niko den Hollander, vereniging Kust & Zee