Zoek strandingen

Aantal strandingen in 2017

    Blauwe vinvis

    Blauwe vinvis (Balaenoptera musculus). Illustratie: Rob van Assen - ©  ArtBoutique

     

    Classificatie
    Klasse: Mammalia (zoogdieren)
    Orde: Cetacea (walvissen)
    Onderorde: Mysticeti (baleinwalvissen)
    Familie: Balaenopteridae (vinvissen)
    Geslacht: Balaenoptera
    Soort: er worden drie ondersoorten onderscheiden:
    1. Balaenoptera musculus musculus (noordelijk halfrond)
    2. Balaenoptera musculus intermedia (zuidelijk halfrond)
    3. Balaenoptera musculus brevicauda (kleine blauwe vinvis, vooral zuidelijk halfrond)

    Namen
    Nederlands: blauwe vinvis
    Engels: blue whale, sulphur-bottom, Sibbald's rorqual, great northern rorqual
    Frans: rorqual blue
    Spaans: ballena azul
    Duits: Blauwal

    © 2003 Kustvereniging EUCC, Leiden

    Beschrijving
    Blauwe vinvissen hebben een zeer lang, gestroomlijnd lichaam. Ze hebben een relatief kleine rugvin (ca. 35 cm) die zich achter de helft van het lichaam bevindt. De staartvinnen zijn breed en driehoekig met een inkeping in het midden. De borstvinnen zijn slank en puntig en relatief kort. De kop is plat, breed, en U-vormig en beslaat ongeveer een kwart van de lengte van het lichaam. Over de bovenkant van de kop loopt een richel. Er zijn twee spuitgaten. De keel is voorzien van 50 tot 90 groeven. In de bek staan 540 - 790 baleinen van ongeveer 90 - 100 cm lengte en een breedte van 50 - 55 cm.

    Kleur
    Lichtblauw tot grijs, vele witte of grijze vlekken over het gehele lichaam achter de kop. Onderzijde wit, blauw en soms geel. Onderzijde buikvinnen licht of wit van kleur. Baleinen zwart.

    Lengte
    Mannetjes: gemiddeld 25 m (tot 27 m); vrouwtjes: gemiddeld 27 m (tot 33 m); pasgeborenen: 6 - 7 m.

    Gewicht
    Volwassen exemplaren wegen wellicht 145.000 - 176.000 kg (maximaal tot 190.000 kg); pasgeborenen: 3.000 kg.

    De blauwe vinvis is het grootste dier dat ooit geleefd heeft, zelfs groter dan de grootste bekende dinosauriër. De zwaarste blauwe vinvis ooit gewogen is een vrouwtje van 190 ton, met een lengte van 27,60 m. Het dier werd in 1947 in de Noordelijke IJszee gevangen. De langste blauwe vinvis ooit gemeten is een vrouwtje van 33,85 m, gevangen bij Grytviken (Zuid-Georgië) in 1909.

    Verspreiding
    Blauwe vinvissen leven in alle oceanen. Er worden drie verschillende ondersoorten onderscheiden:

    1. Balaenoptera musculus musculus
    Geografisch opgedeeld in noordelijk Atlantische en noordelijk Pacifische populaties. De noord Atlantische populatie migreert naar de Noordelijk IJszee in de zomer en kan waargenomen worden rond Spitsbergen, Straat van Davis, wellicht Baffin Baai, zuidelijk Groenland en IJsland. De meeste migreren in de winter naar wateren aan de oostkust van de Verenigde Staten en Centraal-Amerika. Sommige Noord-Atlantische blauwe vinvissen migreren in de winter naar de Kaapverdische eilanden langs de West-Afrikaanse kust.

    2. Balaenoptera musculus intermedia
    Foerageert rond Antarctica in de zuidelijke zomer. Precieze voortplantingsgebieden onbekend. Hebben geen contact met noordelijke ondersoort.

    3. Balaenoptera musculus brevicauda (kleine blauwe vinvis)
    Kunnen aangetroffen worden in de Indische Oceaan. Blijft mogelijk het hele jaar in hetzelfde gebied of migreert naar het zuiden tijdens de zuidelijke zomer.

    Migratie
    De meeste blauwe vinvissen migreren. In de zomer kunnen ze in Arctische of Antarctische wateren aangetroffen worden, waar zij krill eten gedurende 3-4 maanden. In het najaar zwemmen ze naar warmee wateren op lagere breedtegraden. Tijdens de migratie en in overwinteringgebieden eten zij nauwelijks en teren op hun reserves. Paren en baren vindt plaats op lagere breedtegraden.

    Habitat 
    De blauwe vinvis is een typische bewoner van de open oceaan en wordt alleen in de poolgebieden dicht bij land gezien als zij het terugtrekkende ijs volgen. Komt normaal gesproken alleen dichter bij land om te foerageren.

    Voedsel
    Eet vooral krill, maar ook ander plankton, zoals kleine vissen. Volwassen blauwe vinvissen eten tot 3-4 ton krill per dag.

     

    Gedrag en voortplanting

    Foerageren
    Vinvissen eten door krill met water op te slokken en het daarna in de mond te zeven door het water naar buiten te persen door de vele kamachtige baleinen.

    Sociaal gedrag
    Leeft meestal alleen, in paren (bijv. moeder met kalf) of in groepen van drie. Eenlingen die een aantal kilometers uit elkaar zijn kunnen wel nog met elkaar communiceren. Grotere groepen worden waargenomen in foerageergebieden. Sommige blauwe vinvissen zijn schuw voor mensen, andere niet.

    Geluiden
    Communiceren met kreunen, klopgeluiden, klikgeluiden, kraakgeluiden en zoemgeluiden, alsook door op het water te springen of op het water te slaan met hun staart. bluewhale.wav (156 Kilobytes)

    Mobiliteit
    Normale snelheid 22 km/u (tot 48 km/u); duikt niet diep (meestal minder dan 100 m, tot 200 m; aangetoond is dat geharpoeneerde dieren tot 500 m doken); duiken duurt 10-30 minuten; volwassenen springen nauwelijks uit het water.
    Bijzonderheden: ademt 8 - 15 keer tussen normale duiken. Ademwolk is 6 - 12 m hoog.

    Volwassenheid
    Waarschijnlijk bereikt de blawe vinvis tussen 5 - 10 jaar de volwasen leeftijd.

    Voortplantingscapaciteit
    Elke 2-3 jaar een jong; tweelingen zijn zeldzaam.

    Voortplantingsperiode
    De paring vindt op het noordelijk halfrond plaats in najaar - winter; op het zuidelijk halfrond vindt de paring plaats in de zuidelijke winter (juli); draagtijd 10-12 maanden; jongen worden in warmere wateren geboren.

    Zoogtijd
    7-8 maanden.

    Levensverwachting
    Tussen 80 - 110 jaar (schatting).

    Predatie en competitie 
    Waarschijnlijk heeft de blauwe vinvis geen natuurlijke vijanden.
    Wel leeft de soort in competitie met de gewone-, noordse- en dwergvinvis, omdat al deze soorten hetzelfde voedsel eten.

    Bedreigingen
    Door de mens tussen ca. 1860 en 1966 bijna uitgeroeid voor vet, olie en balein. Hoewel de jacht op de blauwe vinvis door het IWC sinds 1966 verboden is , wordt het vlees nog steeds aangeboden in Japan. Er wordt dan gedaan alsof het vlees van andere soorten afkomstig is. Japanners jagen nog steeds op walvissen voor wetenschappelijke doeleinden.
    Andere bedreigingen: zijn geluidsoverlast en chemische en andere vervuiling, botsingen met grote schepen en verstrikking in visnetten.

    Bescherming
    EU Habitatrichtlijn, bijlage IV
    IUCN Red List 2002: de soort is in gevaar
    CITES: Appendix I
    Bern Conventie Appendix II
    Bonn (ook bekend als CMS) Conventie Appendix I
    Beschermd sinds 1957

    Aantallen
    Oorspronkelijk aantal in de tijd vóór de walvisvaart: 228.000 individuen. Recente schattingen: 11.700 individuen.

    Samenstelling: Niko den Hollander, vereniging Kust & Zee